Do analizy wydajność gospodarowania środkami pieniężnymi przydatne będą dwa wskaźniki.

Pierwszym będzie wskaźnik wydajności gotówkowej (informujący o tym jaką wartość pieniędzy generuje każda jednostka pieniężna będąca w obrocie) w skrócie WYG. Oblicza się go dzieląc wartość przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej przez: (masz kilka możliwości) przychody ze sprzedaży, zysk z działalności operacyjnej, średnią wartość majątku obrotowego lub średnią wartość majątku ogółem.

Ze wskaźnika tego uzyskasz konkretną wymierną informację o ilości dodatkowych pieniędzy wygenerowanych w wyniku działalności operacyjnej. Jeśli analizy takie będziesz wykonywał regularnie raz na jakiś czas, uzyskasz obraz rozwoju firmy  na przestrzeni czasu, co pozwoli ci na sprawdzenie stopnia tego rozwoju  i stwierdzenie czy następuje on w pożądanym przez ciebie kierunku.

Jeśli dodatkowo dysponujesz danymi innych przedsiębiorstw z branży (można pokusić się na przykład o sprawdzenie wydajności spółek giełdowych, których sprawozdania finansowe są ogólnodostępne) będziesz mógł dokonać analizy porównawczej wyników osiąganych przez twoje przedsiębiorstwo z wynikami innych, konkurencyjnych firm.

W bardzo podobny, prosty sposób możesz też ocenić na ile samowystarczalna  pod względem finansowym jest twoja firma. Wskaźnik, który do tego posłuży to wskaźnik wystarczalności gotówkowej (WSG) i jesto to po prostu stosunek przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej do sumy zobowiązań lub innych płatności.

Możesz wziąć pod uwagę zobowiązania bieżące, długoterminowe lub tylko krótkoterminowe, uwzględnić lub nie zobowiązania z tytułu dywidend należnych tobie i innym właścicielom firmy a także wydatki na inwestycje. Wskaźnik ten zobrazuje zdolność twojego przedsiębiorstwa do regulowania analizowanych wydatków. Oczywiście im wyższa wartość wskaźnika tym wyższa zdolność finansowa firmy. Optymalna jest wartość równa jeden lub większa, wskaźnik na niższym poziomie wskazuje jednoznacznie konieczność poszukania dodatkowych  źródła finansowania.

Płynność finansowa to zdolność przedsiębiorstwa do terminowego regulowania zobowiązań i jej zachowanie ma ogromne znaczenie dla kondycji firmy i sprawności jej działania. Dzięki wskaźnikom do analizy płynności możesz uzyskać zarówno podstawowe jak i ogólne dane odnośnie wypłacalności firmy, ale też jeśli pokusisz się o głębszą analizę, zwłaszcza dynamiczną, uzyskasz pełny obraz mechanizmów działających w firmie i będziesz w stanie szybko reagować w sytuacjach wymagających korekty sposobu gospodarowania posiadanymi środkami finansowymi. Ułatwisz też sobie ocenę stopnia w jakim twoja firma jest zdolna do samofinansowania  a w jakim  potrzebne będzie wsparcie kapitału zewnętrznego oraz to czy wypracowywane w toku działalności środki pozwolą na udźwignięcie związanych z tym finansowaniem obciążeń.

Oprócz przepływów operacyjnych w przedsiębiorstwie pojawiają się przychody i koszty, co za tym idzie również przepływy pieniężne, na dodatkowych polach. Grupuje się je w dwa segmenty: działalność inwestycyjną i działalność finansową.

W przypadku działalności inwestycyjnej przepływy pieniężne o wartości dodatniej lub ujemnej powstają w wyniku sprzedaży majątku trwałego (zbędne maszyny, grunty , itp)  i poprzez nakłady inwestycyjne. Wynik przepływów dodatni lub ujemny świadczy przede wszystkim o rozwoju przedsiębiorstwa. Intensywny rozwój wymusza niejako konieczność inwestowania, przy czym oczywiste jest, że wydatki na inwestycje przekroczą wpływy z tytułu sprzedaży zużytych i  zbędnych składników majątku.

Druga działalność poboczna to działalność finansowa. Wpływami z tego rodzaju działalności będą odsetki uzyskane z lokat bankowych a wydatkami odsetki i inne koszty związane z zaciągniętymi kredytami i pożyczkami. W szerszym zakresie na przepływy finansowe będą też miały wpływ emitowane akcje, koszty leasingu itp. Ujemne przepływy z działalności finansowej świadczyć będą zazwyczaj o tym, że przedsiębiorstwo w znacznym stopniu korzysta z finansowania zewnętrznego.

Warto czasami pokusić się o głębszą analizę kondycji firmy na podstawie przepływów i co jakiś czas sprawdzić wydajność gospodarowania środkami pieniężnymi a więc majątkiem firmy, zwłaszcza tym będącym w obrocie w podstawowym segmencie działalności. Dzięki specjalnie opracowanym wskaźnikom możesz na przykład stwierdzić ile złotych dodatkowej gotówki uzyskujesz z jednej złotówki będącej w obrocie operacyjnym lub w jakim stopniu będziesz w stanie sfinansować wydatki przedsiębiorstwa z wygospodarowywanych samodzielnie środków.

Działalność gospodarcza, jak doskonale wiesz z doświadczenia po pierwsze charakteryzuje się dużą dynamiką, po drugie oprócz dochodów i kosztów z działalności podstawowej tj. handlu czy produkcji generuje również dochody i koszty związane z działaniami pobocznymi typu działania finansowe (związane lokowaniem nadwyżek środków finansowych np w lokatach bankowych) czy działania inwestycyjne (związane z rozbudową parku maszynowego, unowocześnianiem technologii produkcji, itp.).

Każda z tych dziedzin wymusza przepływy pieniężne, bowiem każda związana jest z pozyskiwaniem lub wydatkowaniem środków finansowych. Dla podejmowania decyzji związanych z zarządzaniem firmą bardzo ważna jest kontrola przepływu tych środków.

Jak zapewne doskonale zdajesz sobie sprawę większość gotówki tj. środków finansowych powinna być generowana w wyniku działalności podstawowej czyli operacyjnej, nadwyżki finansowe z tej działalności to tak zwane dodatnie przepływy z działalności operacyjnej i jeśli nie wynikają one z nieterminowej spłaty zobowiązań, świadczą o prawidłowo prowadzonej gospodarce pieniężnej, oraz o dobrej kondycji przedsiębiorstwa i  możliwości samofinansowania rozwoju firmy. Nadwyżki powstałe w ten sposób można przeznaczyć na rozwój firmy bez potrzeby poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania.

Z drugiej strony jeśli w wyniku analizy stwierdzisz, że twoja działalność operacyjna jest deficytowa będzie to pierwszym sygnałem do znalezienia przyczyn takiego stanu rzeczy.  Przyczyną może być,  z jednej strony, mała dochodowość działalności, z drugiej zaś  ujemne przepływy powodowane są  często złą gospodarką materiałową (zbyt dużo środków przeznaczonych na zakupy zapasów) . Ujemna wartość świadczy też o zachwianiu płynności finansowej a nawet niewypłacalności i jest  to bardzo poważny sygnał ostrzegawczy.

Opisywane dotąd przeze mnie instrumenty analizy cash flow odpowiadają bardzo ogólnie na pytanie o płynność finansową, ponieważ nie pokazują zmian w czasie i jedynie w niewielkim stopniu wskazują mechanizmy działające w firmie. Dlatego też,  dla uzyskania pełniejszego obrazu i nie tylko odpowiedzi na pytanie czy firma jest wypłacalna, ale też dla pokazania mechanizmów w niej działających i oceny sprawności zarządzania wypracowano wskaźniki, dzięki którym można uzyskać pełniejszy obraz przedsiębiorstwa. Dla  ich wyznaczenia nie wystarczy sprawdzenie stanu posiadanych środków na określony dzień.

Głęboka, dynamiczna analiza wymaga bowiem prześledzenia  przepływów środków finansowych w firmie. Trudno  to zrobić opierając się jedynie na statycznych danych typu stan należności, zobowiązań lub gotówki na dany moment w czasie.

Dla uwzględnienia dynamiki działania niezbędna będzie przeanalizowanie w jaki sposób przepływają  pieniądze przy poszczególnych rodzajach działalności. Dzięki temu będziesz w stanie ocenić nie tylko podstawową wypłacalność firmy, ale też inne czynniki związane z jej przyszłością i rozwojem, a mianowicie:

• ocenisz możliwości wzrostu środków finansowych, którymi dysponujesz,
• będziesz w stanie przeanalizować wzajemne relacje pomiędzy zyskami, które osiągasz a faktycznym wzrostem zasobów pieniężnych, którymi dysponujesz, będzie to pomocne przy wskazaniu ewentualnych rozbieżności pomiędzy zyskami a przyrostem środków pieniężnych
• będziesz mógł ocenić racjonalność gospodarowania środkami pieniężnymi, a w efekcie efektywność zarządzania swoim przedsiębiorstwem i możliwości jego rozwoju,
• w efekcie końcowym przewidzisz przyszłe mechanizmy związane z przepływami pieniężnymi i będziesz w stanie wskazać na ile posiadasz możliwości samofinansowania a w jakim stopniu opłacalne czy konieczne będzie posiłkowanie się zewnętrznymi źródłami finansowania.

Jeśli w wyniku działalności generujesz zyski (czego odzwierciedleniem będzie zysk w rachunku wyników), stan majątkowy twojgo przedsiębiorstwa nie budzi zastrzeżeń, a dostrzeżesz ujemne przepływy pieniężne w działalności operacyjnej powinno zapalić ci się  światełko alarmowe. Jest to pierwszy sygnał, który powinien zmusić cię do przyjrzenia się sytuacji firmy pod kątem płynności , do znalezienia przyczyn i przedsięwzięcia szybkich czynności zapobiegawczych.

Natomiast wszystkie podstawowe sygnały generowane przez cash flow można pogrupować w kilka wariantów, oto one:

• jeśli  wszystkie sfery działalności generują dodatnie przepływy gotówkowe świadczy to  o doskonałej kondycji twojej firmy i jej dużym potencjale rozwojowym,
• dodatni wynik przepływów operacyjnych w zestawieniu z ujemnymi pozostałymi przepływami to sygnał, że przedsiębiorstwo generuje środki pieniężne i przeznacza je na  inwestycje oraz spłatę zaciągniętych kredytów,
• dodatnie przepływy operacyjne i inwestycyjne przy ujemnych przepływach finansowych wskazywać mogą na postępującą restrukturyzację majątku (z przewagą jego sprzedaży) i oczywiście spłatę zobowiązań,
• ujemne przepływy operacyjne i inwestycyjne przy dodatnich przepływach finansowych , wskazują na rozwój (inwestycje) przy pomocy zewnętrznego finansowania,
• ujemne przepływy operacyjne przy dodatnich przepływach inwestycyjnych i finansowych wskazują, że działalność finansujesz z wyprzedaży majątku i ze środków pochodzących z obcych źródeł, co wskazuje na poważne kłopoty w funkcjonowaniu firmy
• i  najgorszy przypadek z możliwych – minusowe przepływy  z każdego rodzaju działalności to bardzo poważne ostrzeżenie przed bankructwem.

Jak widzisz interpretacja sprawozdania jest w gruncie rzeczy bardzo prosta. Z powodzeniem możesz potraktować je jako system wczesnego ostrzegania, a że dodatkowo w jednym zestawieniu dostajesz i informację ogólną i szczegóły  odnośnie efektów finansowych  uzyskiwanych na wszystkich płaszczyznach swojej działalności możesz wykorzystać cash flow jako doskonałe narzędzie analityczne, kontrolne i planistycznem, wystarczy jedynie odrobina zaangażowania dla pełnego zrozumienia zasad jakimi się rządzi.

Wspominałam ostatnio o wskaźnikach płynności finansowej CR i QR, które są sprawdzane przez banki przy ocenie zdolności kredytowej Twojej firmy. Przyjrzyjmy się jeszcze kilku innym wskaźnikom, które mogą okazać się przydatne w twoich staraniach o pozyskanie zewnętrznego źródła finansowania.

Kredytowanie  to jedna z podstawowych możliwości pozyskania kapitału niezbędnego do rozwoju firmy. Zanim rozpoczniesz starania o kredyt szacujesz wstępnie możliwości kredytowe własnej firmy, także i w tym przypadku oprócz rentowności działalności bierzesz pod uwagę swoją wypłacalność pod kątem kredytu, czyli nie tylko terminową spłatę pożyczonego kapitału, ale też  możliwości spłaty odsetek, które powiększą  koszty twojej firmy. Bank też zechce to sprawdzić, korzystając między innymi z narzędzi do analizy płynności finansowej.

Jednym z pierwszych będzie  weryfikacja  pod kątem obsługi kosztów związanych z kredytowaniem, czyli to, czy firma jest w stanie udźwignąć  dodatkowe obciążenie kosztowe w postaci odsetek od kredytu. Posłuży do tego wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem, w skrócie oznaczany symbolami WPO, obrazujący możliwość spłaty odsetek z zysków osiąganych z podstawowej tzw. operacyjnej działaności twojego przedsiębiorstwa. Przedstawia się go jako stosunek tych zysków (ze sprzedaży produktów, towarów i usług) do odsetek.

Liczba uzyskana w wyniku dzielenia odzwierciedli maksymalne możliwości przedsiębiorstwa w zakresie spłaty kredytów,  bez narażania go na straty. Oczywiście im wyższy wskaźnik tym lepiej, za niepokojącą tj. zagrażającą płynności oznakę  uznaje się spadek wartości wskaźnika poniżej dwóch, oznacza to bowiem, że w działalności operacyjnej twoje przedsiębiorstwo nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych w wysokości zabezpieczającej spłatę odsetek.

Gdy wartość WPO uznamy za zadowalającą, należałoby przyjrzeć się  jeszcze zdolności obsługi całego kredytu , czyli nie tylko odsetek ale i spłaty rat kapitałowych. Postępujemy podobnie jak przy obliczaniu WPO, tym razem skorzystamy jednak ze wskaźnika zdolności kredytowej.  Prosty i oczywisty wskaźnik w wymierny sposób określi zdolność twojej firmy do terminowej spłaty kredytu wraz z odsetkami. Jak ją sprawdzić?

Należy zbadać jaki zysk generuje twoje przedsiębiorstwo i czy  zysk ten pokrywa raty kredytu łącznie z odsetkami. Przy czym przy wyznaczaniu wskaźnika uwzględnia się zysk netto już po odliczeniu podatków, ale za to powiększony o koszty amortyzacji. Dlaczego? Ponieważ amortyzacja jest kosztem i jako taka wpływa na zmniejszenie zysku przedsiębiorstwa,  ale  nie wiążą się z nią żadne wydatki finansowe, ponieważ zostały one  poniesione w chwili zakupu środków trwałych i nie wpływają zasadniczo na wysokość środków finansowych ( w postaci pieniężnej) wypracowanych w danym okresie czasu.

Tak więc z jednej strony (w liczniku) mamy zysk powiększony o koszty nie związane z wydatkami z drugiej natomiast (w mianowniku) wartość rat kapitałowych powiększonych o odsetki. Dzieląc te dwie wartości uzyskujemy wskaźnik zdolności kredytowej obrazujący to,  w jakim zakresie jesteś w stanie spłacać raty kredytu i odsetki z wypracowanych przez firmę zysków. Oczywiste jest, że im wyższy wskaźnik tym większa zdolność kredytowa firmy,  a co za tym idzie mniejsze ryzyko instytucji kredytującej i tym większe  są twoje szanse na uzyskanie kredytu.

Jak z pewnością zauważyłeś, wysokość omówionych w ubiegłym tygodniu wskaźników płynności w Twojej firmie, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki działalności i warunków zewnętrznych,  w pewnym stopniu odzwierciedla wypłacalność twojej firmy. Pamiętaj jednak, że z uwagi na to, iż wskaźniki te są statyczne,  liczone na określoną chwilę i na dany moment w czasie , nie uwzględniają całej dynamiki działania i nie mogą być  jedynymi wyznacznikami płynności.

Czy warto więc z nich korzystać? Owszem, bowiem wyliczenie wskaźników raz na jakiś czas stanowić będzie konkretną wskazówkę, a już na pewno  niska ich wartość powinna być sygnałem do przyjrzenia się strukturze majątku czy do oceny stopnia synchronizacji płatności zobowiązań ze spływem  należności.

A już na pewno warto przyjrzeć się osiąganym wskaźnikom wypłacalności  w razie kontaktów z bankami. To jedne z podstawowych narzędzi służących bankom do oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw. Przy okazji warto poznać satysfakcjonującą bankowców wartość omówionych wskaźników.

Otóż w praktyce, zwłaszcza bankowej, przyjmuje się zazwyczaj za satysfakcjonującą wartość CR i QR zawartą w przedziale 1,5 do 2. Utrzymanie takiego poziomu jest, w pewnym stopniu, gwarantem wypłacalności. Natomiast poziom poniżej 1,5 to ostrzeżenie o potencjalnych problemach z zachowaniem płynności. Z kolei wskaźnik wyższy od 2 może być sygnałem świadczącym o nadmiernym zaangażowaniu środków finansowych w środki obrotowe np. w zapasy, co  zazwyczaj sygnalizuje błędy w zarządzaniu przedsiębiorstwiem i również nie wpływa korzystnie na ocenę sytuacji firmy.

Pisałam już, czym  jest rachunek przepływów środków pieniężnych i czemu ma służyć, ale jak to zrobić w praktyce? Nikt nie prowadzi przecież odrębnej ewidencji już raz ewidencjonowanych zdarzeń tylko dla sporządzenia jednego sprawozdania finansowego.

Punktem wyjścia przy przygotowaniu  cash flow będą oczywiście pozostałe sprawozdania oraz dodatkowe (szczegółowe) informacje zgromadzone w księgach rachunkowych.  Możesz skorzystać z dwóch metod: w przypadku pierwszej z nich,  zwanej metodą bezpośrednią, musiałbyś wykazać wszystkie po kolei tytuły czy też rodzaje działań (tak jak rodzaje przychodów i kosztów)  generujące przepływy gotówkowe: pozycje przychodowe w charakterze wpływów, kosztowe – wydatków.

Szczegółowych danych do sporządzenia sprawozdania dostarczają księgi rachunkowe a w sposób obrazowy i w dużym skrócie wygląda to tak, że od przychodów (skorygowanych o zmiany stanu należności – tak jak w przypadku pierwszego przykładu) należy odjąć koszty (skorygowane o zmianę  stanu zobowiązań) . Analogicznie postępujesz  w przypadku działalności inwestycyjnej i finansowej: konkretne wpływy pomniejszone o konkretne wydatki (oczywiście skorygowane o zdarzenia, z którymi nie wiązał się przepływ pieniędzy) dadzą  wynik w postaci dodatniego lub ujemnego przepływu przepływu pieniężnego.  O ile w przypadku części inwestycyjnej i finansowej właściwie nie masz wyboru  i w każdym wypadku tę część raportu musisz przygotować metodą bezpośrednią, o tyle  jeśli chodzi o działalność operacyjną  masz jeszcze do wyboru drugą  metodę – metodę pośrednią, o tyle prostszą, że nie będzie konieczne wyodrębnianie poszczególnych składowych w takim stopniu szczegółowości jak w przypadku metody bezpośredniej.

Punktem wyjścia do sporządzenia cash flow metodą pośrednią jest zysk, a sprawozdanie wygląda tak, że wychodząc od zysku dokonuje się korekt in plus i in minus o te pozycje ,   które nie skutkują wpływem lub wypływem gotówki. W praktyce wygląda to tak, że do wyniku finansowego (zysku bądź straty) należy dodać koszty, które nie skutkowały wypływem pieniędzy (będzie to amortyzacja lub wzrost stanu zobowiązań), odjąć wszystkie te wydatki, które pojawią się jako koszty w okresach przyszłych (np. wzrost zapasów ), następnie odjąć przychody, które pojawią się jako wpływy w okresach przyszłych (wzrost należności) po czym dodać wpływy, które nie są konsekwencją przychodów (kredyty i zmniejszenie stanu należności) i na samym końcu odjąć bądź dodać kwoty przepływów wygenerowanych w wyniku działalności inwestycyjnej i finansowej. Brzmi skomplikowanie? To pierwsze wrażenie, w rzeczywistości, zwłaszcza na przykładzie konkretnych sprawozdań (może sprawozdania twojej firmy?) wszystkie te działania, typowo logiczne, okazują się całkiem proste i zrozumiałe.

W prawidłowo sporządzonym raporcie z przepływów środków pienięznych, tak jak w każdym sprawozdaniu finansowym, gdzie poszczególne elementy wykazują ścisłe powiązania i pozostają w bliskiej zależności, przepływy pieniężne netto (czyli wynik poszczególnych działań składowych) to różnica pomiędzy stanem środków pieniężnych z poprzedniego i bieżącego okresu.  W dużym uproszczeniu mógłbyś przyjąć, że dla tego otrzymania tego samego wyniku wystarczyłoby ci proste odejmowanie stanu kasy ( na podstawie bilansu za poszczególne okresy),  ale  byłby to obraz szczątkowy i tak naprawdę niewiele mówiący. Nie dałby też żadnego poglądu na dynamikę przepływu gotówki, dynamikę tą wzbogacisz różnicując dodatkowo strukturę środków pieniężnych przedstawianych w bilansie (tzw. krótkoterminowych inwestycji finansowych). Struktura  tych środków może być różna a ewentualne różnice w ich  klasyfikacji (w ujęciu bilansowym i cash flow)  powinny być wyjaśnione w informacji uzupełniającej do sprawozdania finansowego.

Przyjrzyjmy się ocenie kondycji firmy przez pryzmat płynności finansowej. Najbardziej uproszczoną oceną będzie oczywiście  analiza opierająca się na porównaniu stanu zasobów pieniężnych i środków, które można łatwo spieniężyć (papierów wartościowych, należności od odbiorców i zapasów magazynowych w postaci towarów handlowych, materiałów do produkcji lub gotowych już produktów) ze stanem zobowiązań wobec dostawców, pracowników czy instytucji finansujących działalność twojej firmy (banków).

Podstawowy wskaźnik płynności wyznaczany jest stosunkiem wymienionych wyżej środków obrotowych będących w posiadaniu twojej firmy,  do zobowiązań, których termin płatności przypada w rozpatrywanym okresie czasu. Stosunek ten oblicza się dzieląc wartość środków obrotowych przez wartość zobowiązań. Wynik dzielenia, to nic innego jak stosowany powszechnie w analizie finansowej, jeden z jej podstawowych wskaźników, tzw. wskaźnik ogólnej płynności  – oznaczany skrótem CR.

Jego interpretacja jest bardzo prosta: otrzymana liczba wskazuje mianowicie, w jakim stopniu twoja firma jest w stanie pokryć zobowiązania w sytuacji , w której stałyby się one natychmiast wymagalne. Już na tym etapie możesz stwierdzić, że wartość wskaźnika równa 1 zapewnia pełne pokrycie zobowiązań co oznacza, że środki obrotowe, którymi dysponujesz będą wystarczające na uregulowanie wszystkich płatności.

CR równe 1 oznacza więc, że firma nie powinna mieć żadnych problemów z wypłacalnością. Do pewnego momentu – im wyższy wskaźnik tym lepiej.

Oczywiście to bardzo uproszczona interpretacja.  Z doświadczenia wiesz przecież, że nie wszystkie zapasy można upłynnić w trybie natychmiastowym, nie ponosząc przy tym straty. Poza tym nie wszystkie należności, brane pod uwagę przy obliczaniu wskaźnika, są należnościami, które w każdej chwili można zamienić w gotówkę,  część z nich może być przecież przeterminowana lub na dany moment zupełnie nieściągalna. W takich wypadkach obraz ogólnej płynności finansowej zostaje z lekka zafałszowany a moment, w którym nastąpiłoby całkowite zaspokojenie zobowiązań staje się trudny do przewidzenia w czasie.

W takiej sytuacji bardzo pomocnym okazuje się kolejne narzędzie, zawężające nieco rozpatrywane składniki majątku, do składników najbardziej płynnych. Jest to tzw. wskaźnik szybkiej płynności,  w skrócie QR. Jak sama nazwa wskazuje obrazuje on zdolność firmy do bardzo szybkiego reagowania. Oblicza się go również stosunkiem środków obrotowych do zobowiązań. Przy czym, o ile wartość zobowiązań do wyliczenia QR pozostaje właściwie na tym samym poziomie co przy wyliczaniu CR, o tyle wartość środków obrotowych możesz praktycznie dowolnie konfigurować: zawężać lub rozszerzać, w zależności od tego, które z zasobów  majątku obrotowego swojej firmy uznasz za najbardziej płynne i nadające się do jak najszybszego spieniężenia.

Przy obliczaniu QR możesz wziąć pod uwagę dowolne składniki majątkowe, przykładowo chociażby tylko środki pieniężne – w ten sposób dowiesz się jaką część zobowiązań jesteś w stanie uregulować w trybie natychmiastowym – bez konieczności spieniężania papierów wartościowych i nie czekając na spływ wszystkich należności.

Również w przypadku tego wskaźnika optymalny jest stosunek środków obrotowych do zobowiązań jak jeden do jednego lub wyższy. Chociaż nie zawsze wartość niższa niż jeden (dotyczy to obydwu omówionych wcześniej wskaźników) oznaczać będzie zachwianie płynności finansowej -  należałoby jeszcze rozpatrzyć i porównać  warunki płatności należności i zobowiązań. Wiadomo, że znaczne rozbieżności w terminach płatności także znacząco wpływają  na obraz płynności finansowej.

Patrząc na specyfikę działalności w kontekście omawianych wskaźników i ich przydatności w zarządzaniu i planowaniu należy dodać jeszcze, że w przypadku firm produkcyjnych, w których zamiana produktu na gotówkę trwa dłużej z uwagi na rozciągnięcie w czasie procesu produkcyjnego, wskaźniki te powinny być wyższe od firm handlowych, których działalność z założenia opiera się na szybkiej i sprawnej wymianie towarowej – a więc oznacza dużą płynność, osiąganą  poprzez stały obrót zapasami.

Działalność inwestycyjna  generuje  strumienie pieniężne, które mogą świadczyć o intensywnym rozwoju, restrukturyzacji  (ujemne przepływy z tego tytułu tj. większe wydatki na inwestycje niż wpływy ze sprzedaży środków trwałych), lub o problemach z płynnością, w wyniku których dochodzi do wyprzedaży środków trwałych. Poważnym sygnałem ostrzegawczym będzie w tym wypadku sytuacja, w której twoje przedsiębiorstwo wykazuje niedobór środków pieniężnych z działalności operacyjnej.

Przepływy inwestycyjne to wszystkie ponoszone przez ciebie wydatki związane z zakupami rzeczowych i niematerialnych środków trwałych; wydatki na długoterminowe inwestycje finansowe, takie jak udziały w innych firmach, akcje i obligacje oraz wszelkie długoterminowe pożyczki udzielone  osobom trzecim.

Z kolei wpływami inwestycyjnymi będą:  środki uzyskane ze sprzedaży aktywów trwałych (rzeczowych,  finansowych, wartości niematerialnych i prawnych) ; wpływy z dywidend i odsetek od papierów wartościowych, oraz środki otrzymane w wyniku sprzedaży własnych papierów wartościowych, zwrotu pożyczek, których udzieliłeś  i odsetek od nich.

I wreszcie trzecia sfera działalności , sfera finansowa, związana z pozyskiwaniem , utratą i wszelkimi zmianami kapitałów. Generuje ona przepływy pieniężne  informujące o pieniądzach otrzymanych od udziałowców, inwestorów i kredytodawców oraz oczywiście analogicznie: o związanych z kapitałami wypłatach. Jakiego typu  będą to wpływy i wydatki?

Otóż wśród inwestycyjnych wpływów pieniężnych pojawią się : wpływy środków z tytułu wyemitowanych przez firmę akcji lub obligacji,  również te z tytułu sprzedaży udziałów; wpływy z tytułu dopłat do kapitałów; z zaciągniętych pożyczek i kredytów. Z kolei wydatkami finansowymi są: wydatki na wykup kapitału własnego; wypłaty dywidend; spłaty kredytów i pożyczek wraz z odsetkami z tego tytułu; środki przeznaczone na wykup obligacji własnych i wszelkie wydatki związane z podziałem zysku z lat poprzednich.

Przepływy pieniężne z działalności finansowej, jako te związane z kapitałami dostarczają przede wszystkim informacji o długofalowych planach wobec firmy, dodatnie oznaczają kumulację środków na rozwój firmy, ujemne spłatę długoterminowych zobowiązań. W przypadku tej sfery przepływów trudno o jednoznaczną pozytywną bądź negatywną ocenę dostarczonych informacji, należy analizować ją w ścisłym powiązaniu z pozostałymi przepływami, jednak jako źródło danych również jest nieoceniona: z samej  informacji o powstrzymaniu się od wypłaty dywidend można wnioskować,  że właściciele firmy  skupiają się na jej rozwoju a nie bieżących własnych zyskach.