Niezapłacenie podatku skutkuje w dalszym ciągu przygotowaniem tytułu wykonawczego i egzekwowaniem zaległości podatkowej. Wszczęcie egzekucji jest możliwe na podstawie deklaracji (w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa) lub na podstawie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Skutkiem powstania zaległości podatkowej może być również wydanie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich.

Amerykańskie przysłowie głosi, że w życiu są tylko dwie pewne rzeczy: śmierć i podatki.

Ordynacja podatkowa poprzez uregulowania zapewniające następcom podatkowym korzystanie z praw, ale także i obowiązków, podatkowych poprzedników nadaje temu przysłowiu nowy wymiar. Na podstawie tych zapisów nawet śmierć podatnika nie powoduje pełnego wygaśnięcia zobowiązania, lecz jedynie przeniesienie go na następcę prawnego.

Następstwa podatkowego nie należy utożsamiać z następstwem przewidzianym w innych ustawach. Przepisy ordynacji dotyczą podatkowego następstwa prawnego w zakresie nieunormowanym przez odrębne ustawy bądź ratyfikowane umowy międzynarodowe.

Prawa, o których mowa w ordynacji to na przykład prawo do zwrotu nadpłaty, złożenia odwołania od decyzji itp.

Obowiązki zaś to na przykład konieczność zapłaty podatku, złożenia deklaracji czy kontynuacji prowadzenia ksiąg.

Powstanie następstwa prawnego przez zawiązanie, przejęcie lub przekształcenie.

Ordynacja przewiduje dwie formy łączenia się przedsiębiorstw:
• zawiązanie nowego podmiotu, przez kilka łączących się jednostek,
• przejęcie – przeniesienie majątku jednego podmiotu na inny.
Osoba prawna powstała w wyniku łączenia się osób prawnych, osobowych spółek handlowych lub osobowych i kapitałowych spółek handlowych wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek (art. 93 § 1). Niniejszy przepis ma zastosowanie również przy przejęciu osób prawnych bądź osobowych spółek handlowych przez inną osobę prawną (art. 93 § 2).

Regulacje dotyczące łączenia spółek w szerszym zakresie obejmuje kodeks spółek handlowych. To z jego przepisów wynika swoboda łączenia się spółek kapitałowych, której nie mają spółki osobowe.

W przypadku połączenia spółek osobowych powstać może jedynie spółka kapitałowa, a w przypadku przejęcia spółką przejmującą musi być spółka kapitałowa.

Kodeks spółek handlowych określa również moment połączenia spółek, a jest nim dzień wpisania połączenia do rejestru spółek (właściwego dla siedziby spółki przejmującej lub nowo zawiązanej).

Ordynacja reguluje również następstwo prawne przy przekształceniach jednostek (zmianie formy prawnej).

Według nich osoba prawna powstałą w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształconej osoby lub spółki (art. 93a § 1).

Przepis stosuje się również do osobowych spółek handlowych powstałych w wyniku przekształcenia innej spółki niemającej osobowości prawnej bądź spółki kapitałowej oraz spółek niemających osobowości prawnej, do których osoba fizyczna wniosła wkład w postaci przedsiębiorstwa (art. 93a §2).

Przekształcenie nie powoduje likwidacji podmiotu pierwotnego, gdyż działalność takiego przedsiębiorstwa nie ulega zmianie, zmieniła się jedynie forma prawna. Podatkowe skutki przekształcenia są jednak takie same jak przy łączeniu i przejęciu przedsiębiorstw – wstąpienie we wszystkie prawa i obowiązki jednostki przekształcanej.

Przekształcenie dokonuje się z chwilą wpisania nowo powstałej spółki do rejestru i jednoczesnego wykreślenia z rejestru spółki przekształcanej.

Zmiana formy prawnej można przynieść wiele problemów z punktu widzenia następstwa prawnego.

Przy przekształceniu osób fizycznych nie mających osobowości prawnej w spółki nie posiadające osobowości prawnej sukcesja podatkowa będzie duża, gdyż zarówno w jednej jak i w drugiej formie zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa są zobowiązaniami jego właścicieli.

Bardziej skomplikowane są sytuacje mieszane, to znaczy kiedy spółka kapitałowa przekształca się w spółkę nie mającą osobowości prawnej i odwrotnie. W takim przypadku należy umiejętnie oddzielić prawa i obowiązki podatkowe dotyczące wspólników jako podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, od praw i obowiązków nowo powstałego podmiotu.

Zachęcam do komentarzy.

Masz pytanie?

Zadaj www.ordynacjaPFRON.pl/zapytaj

Ich znaczenie jest więc węższe niż to z artykułu 3.

Konsekwencją niezłożenia deklaracji jest wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Nie należy jej jednak mylić z decyzją wymiarową.

Decyzja określająca jest konsekwencją niezłożenia deklaracji, decyzja wymiarowa wydawana jest zaś w momencie powstania zobowiązania podatkowego i uzyskuje moc prawną w chwili jej doręczenia.

Niedopuszczalne jest zatem wydanie obu decyzji w jednej sprawie.

Po złożeniu deklaracji organ podatkowy może zweryfikować poprawność złożonej deklaracji. Z reguły nie ma możliwości by zrobić to w krótkim czasie, co skutkuje brakiem możliwości naliczania odsetek od zaległości podatkowych (art. 54 §1). Organ podatkowy może jednak dokonać weryfikacji deklaracji do upływu terminu wydania decyzji wymiarowej (art. 68) lub terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70).

W takim przypadku organ wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania. Taka decyzja wydawana jest po wszczęciu postępowania.

Przykładami podatków nie wymagających złożenia deklaracji dla których zobowiązanie powstaje „samoistnie” jest podatek od posiadania psów lub opłata targowa, miejscowa oraz uzdrowiskowa.

W przypadku tych zobowiązań organ podatkowy odgrywa znacznie większą rolę. Organ podatkowy dokonuje wymiaru zobowiązania oraz jest zobowiązany do  wydania oraz prawidłowego doręczenia decyzji.

Wydanie decyzji wiąże się z reguły z przeprowadzeniem postępowania podatkowego, chyba że podstawa opodatkowania nie uległa zmianie.Patrząc ze strony podatnika jest to rozwiązanie bezpieczniejsze,

Wiesz bowiem dokładnie ile i kiedy masz zapłacić oraz nie musisz się obawiać, że błędnie ustalisz wysokość zobowiązania.

Poza tym zobowiązanie może powstać dużo później niż obowiązek podatkowy.

Przykładem może być podatek od nieruchomości.

Załóżmy, że w roku 2007 nabyłeś nieruchomość. Na początku roku 2008 gminny organ podatkowy przysyła decyzję o wymiarze tego podatku w latach 2007-2008.

W takiej sytuacji mimo, że obowiązek podatkowy ciążył na tobie od momentu zakupu nieruchomości to zobowiązanie powstaje dopiero w momencie otrzymania decyzji. Nie musisz więc płacić odsetek od zaległości podatkowych.

Zaległość powstanie, gdy nie zapłacisz podatku w terminie liczonym od momentu dostarczenia decyzji.Powinieneś też pamiętać, że w przypadku niedoręczenia decyzji (bez względu na przyczyny) obowiązek podatkowy nie przekształci się w zobowiązanie. To znaczy, że nie będziesz musiał nic płacić, tymczasem rozpocznie się bieg przedawnienia zobowiązania.

Ordynacja podatkowa przewiduje dwa sposoby powstania zobowiązania podatkowego:

1. zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania,
2. doręczenie decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 §1).

Każde ze sposobów wiąże się z zaistnieniem innych działań zarówno ze strony podatnika jak i organu podatkowego. Inny jest również moment powstania zaległości podatkowej.

Zobowiązanie podatkowe powstałe w momencie zaistnienia zdarzenia.

Do zdarzeń, które powodują powstanie zobowiązania podatkowego w momencie zaistnienia zdarzenia zaliczamy np. osiągnięcie przychodu lub dochodu, nabycie majątku czy też dokonanie wydatku. W przypadku wystąpienia takich zdarzeń musisz sam wiedzieć, że powstało zobowiązanie podatkowe, gdyż nie otrzymasz na ten temat żadnych informacji od organu podatkowego. Przynajmniej nie w momencie ich zaistnienia.

Do cech charakterystycznych tego typu zobowiązań należy właśnie brak obowiązku podejmowania jakichkolwiek działań ze strony organu podatkowego oraz obowiązek podatnika do samodzielnego obliczenia kwoty podatku  do zapłaty (zwykle w deklaracji).
W przypadku tego sposobu powstania zobowiązań organ podatkowy podejmie jakiekolwiek działania dopiero w momencie ujawnienia nieprawidłowości w twoim postępowaniu. Następuje to w drodze tak zwanych czynności sprawdzających. W razie wykrycia błędów organ albo koryguje złożoną deklarację samodzielnie (kwota korekty w tym wypadku nie może przekraczać 1000 zł) albo zwraca się do ciebie o złożenie niezbędnych wyjaśnień oraz skorygowanie deklaracji (art. 274 §1).

Jeżeli organ sam skoryguje deklaracje musi dostarczyć ci jej kopię oraz informację o nowej wysokości zobowiązania podatkowego, kwocie nadpłaty lub zwrocie podatku. Jeżeli nie zgodzisz się z dokonaną korektą możesz w ciągu 14 dni od momentu jej doręczenia wnieść sprzeciw do wydającego ją organu (art. 274 §2).

W przypadku gdy organ zwróci się do ciebie o skorygowanie deklaracji i zapłacenie podatku w prawidłowej wysokości, a ty tego nie zrobisz, automatycznie wszczynane jest postępowanie podatkowe. Jeżeli w toku postępowania podatkowego organ wykaże błędy w złożonej deklaracji lub fakt nie złożenia wymaganej deklaracji, wydawana jest decyzja, w której zostaje określona wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, to znaczy nie tworzy, nie znosi i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego, a jedynie potwierdza istniejące obowiązki podatnika (czyli istnienie zobowiązania podatkowego).

www.OrdynacjaPFRON.pl/zapytaj